Przy podpisywaniu umowy na telewizję satelitarną z Polsat Box lub Canal+ prędzej czy później pada pytanie: wziąć tradycyjny dekoder, czy może postawić na moduł CAM CI+ wsuwany wprost do telewizora. Z zewnątrz obie opcje realizują to samo — dają dostęp do wykupionych kanałów. W praktyce różnica między nimi jest jednak ogromna i dotyczy nie tylko tego, ile sprzętu stoi pod telewizorem, ale też tego, co można, a czego nie można z danym rozwiązaniem zrobić. Poniżej rozkładamy temat na czynniki pierwsze.

Jak działa moduł CAM CI+ i czym różni się od dekodera

Moduł CAM (Conditional Access Module) to płaska karta elektroniczna formatu PCMCIA, którą wkłada się do gniazda CI+ w telewizorze. Jego jedyne zadanie to odszyfrowanie zakodowanego strumienia telewizji — nic więcej. Nie ma własnego procesora graficznego, nie przetwarza obrazu, nie skaluje rozdzielczości. Za wszystko, co widać na ekranie, odpowiada telewizor: jego tuner satelitarny DVB-S2, układy przetwarzania wizji i oprogramowanie. Dekoder natomiast to osobny komputer, który odbiera sygnał z anteny, deszyfruje go, a następnie samodzielnie generuje obraz przesyłany kablem HDMI do telewizora. Różnica w architekturze ma konkretne konsekwencje — i pozytywne, i negatywne.

W ofercie Polsat Box dostępny jest moduł CAM CI+ (w nowszej wersji bezkartowy, produkcji Airmod), a Canal+ oferuje moduł CAM CI+ ECP z dodatkowym poziomem zabezpieczeń. Oba rozwiązania wymagają od telewizora obsługi standardu CI+ 1.3 lub nowszego. Bezkartowy moduł Polsat Box nie potrzebuje już fizycznej karty abonenckiej — aktywuje się automatycznie po włożeniu do gniazda. Moduł Canal+ nadal współpracuje z kartą, którą umieszcza się w slocie modułu przed instalacją w telewizorze.

Jaki telewizor jest potrzebny do modułu CAM

Nie każdy odbiornik sobie poradzi. Trzeba spełnić 3 warunki. Po pierwsze — gniazdo CI+. Znajdziecie je z boku lub z tyłu obudowy, często schowane za plastikową klapką. Oznaczone bywa jako „CI+ 1.3" lub „CI+ 1.4". Po drugie — wbudowany tuner satelitarny DVB-S2. Wiele telewizorów sprzedawanych w Polsce ma wyłącznie tuner naziemny DVB-T2, a to za mało do odbioru satelity. Informację o obecności DVB-S2 odszukacie w specyfikacji technicznej modelu. Po trzecie — kompatybilność oprogramowania. Niektóre starsze telewizory, mimo że mają i gniazdo CI+, i tuner DVB-S2, nie radzą sobie z nowszymi modułami. Objawia się to czarnym ekranem, komunikatami o braku modułu albo niemożnością odszyfrowania kanałów.

Przed podjęciem decyzji warto zajrzeć na stronę operatora — zarówno Polsat Box, jak i Canal+ publikują tam listy przetestowanych modeli telewizorów. Jeśli waszego modelu nie ma na liście, nie oznacza to od razu, że moduł nie zadziała. Warto jednak skonsultować się z instalatorem anten satelitarnych, który na co dzień montuje takie zestawy i wie, które marki i serie sprawiają kłopoty. Z doświadczeń fachowców wynika, że najrzadziej problemy występują w nowszych telewizorach Samsung, LG oraz Sony z Android TV.

Montaż modułu CAM krok po kroku

Samo włożenie modułu jest banalne, ale kolejność czynności ma znaczenie. Oto sprawdzona sekwencja:

• Krok 1. Wyłączcie telewizor całkowicie — nie przełączajcie w tryb czuwania, tylko wyjmijcie wtyczkę z gniazdka 230 V na minimum 30 sekund.
• Krok 2. Jeśli macie moduł z kartą (Canal+), wsuńcie kartę abonencką do modułu. Chip karty musi być skierowany w stronę naklejki na module albo zgodnie ze strzałką narysowaną na obudowie modułu.
• Krok 3. Podłączcie kabel anteny satelitarnej do gniazda „SAT" lub „LNB" w telewizorze.
• Krok 4. Włóżcie moduł do gniazda CI+. Większość telewizorów ma to gniazdo tak skonstruowane, że moduł pasuje tylko w jedną stronę. Nie używajcie siły — jeśli nie wchodzi gładko, prawdopodobnie próbujecie wsunąć go odwrotnie.
• Krok 5. Włączcie telewizor do prądu i uruchomcie go pilotem.
• Krok 6. Wejdźcie w menu ustawień, odszukajcie opcję strojenia kanałów satelitarnych (DVB-S lub DVB-S2). Wybierzcie satelitę Hotbird. Dla odbioru z terenu Warszawy i okolic antenę ustawia się na południe z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód, elewacja wynosi około 29–30 stopni.
• Krok 7. Uruchomcie automatyczne wyszukiwanie. Telewizor powinien znaleźć kilkaset kanałów — zarówno kodowanych, jak i niekodowanych.
• Krok 8. Po zakończeniu skanowania przejdźcie na kanał kodowany. Moduł potrzebuje od kilku do kilkunastu minut na inicjację. Na ekranie może pojawić się pasek postępu albo miganie obrazu — to normalne.

Jeśli po upływie 30 minut kanały wciąż nie działają, przejdźcie do sekcji rozwiązywania problemów na końcu artykułu albo skontaktujcie się z infolinią operatora.

Porównanie modułu CAM i dekodera — tabela różnic

Co tracicie, wybierając moduł zamiast dekodera

Przede wszystkim — funkcje sieciowe. Moduł CAM nie łączy się z internetem, więc nie uruchomicie na nim żadnej platformy VOD. Nie obejrzycie zaległych odcinków seriali z biblioteki operatora, nie odpalicie filmu z katalogu „na żądanie". Dla wielu osób to właśnie te usługi stanowią dziś główny powód posiadania abonamentu, nie sama linearna telewizja.

Druga sprawa — nagrywanie. Nawet jeśli telewizor technicznie pozwala na zapis programu na podłączonym dysku USB, operator często blokuje tę możliwość dla kanałów kodowanych przez moduł CAM. Nawet przy dwóch tunerach DVB-S2 w telewizorze może się okazać, że nagrywając jeden kanał, nie przełączycie się na inny kodowany — moduł jest bowiem jednostrumieniowy. Dekoder nie ma tego ograniczenia, szczególnie modele z serii Ultrabox+ czy Polsat Box 4K.

Trzecia rzecz — automatyczne aktualizacje listy kanałów. W dekoderze operator raz na jakiś czas podmienia zestawienie stacji, dokłada nowe, usuwa nieaktywne. Przy module całą listę układacie sami, ręcznie, i sami decydujecie o numeracji. Dla jednych to zaleta (pełna kontrola), dla innych przekleństwo (konieczność pilnowania zmian w ofercie).

No i multiroom. Operatorzy — zarówno Polsat Box, jak i Canal+ — zdecydowanie wolą realizować usługę na dekoderach. Owszem, można czasem połączyć dekoder główny z modułem jako urządzeniem dodatkowym, ale nie zawsze i nie w każdej konfiguracji. Przed podpisaniem umowy trzeba dopytać w salonie.

Najczęstsze usterki i jak je usuwać

Telewizor nie widzi modułu. Na ekranie pojawia się komunikat „brak modułu CI+" lub „niekompatybilny CAM". Rozwiązanie: wyjmijcie moduł, obróćcie go o 180 stopni względem osi poziomej i włóżcie ponownie. Jeśli to nie pomoże, odłączcie telewizor z prądu na minutę, podłączcie z powrotem i sprawdźcie. Gdy nadal nic — przyjrzyjcie się gniazdu CI+ w telewizorze. W środku znajduje się kilkadziesiąt cienkich nóżek stykowych. Przy nieostrożnym wkładaniu modułu nóżki te potrafią się wygiąć, co uniemożliwia kontakt. Do ich wyprostowania przydaje się cienki pilnik lub pęseta, ale to robota wymagająca cierpliwości i dobrego oświetlenia. W razie wątpliwości lepiej wezwać serwisanta.

Moduł jest wykrywany, ale kanały kodowane nie działają. Sprawdźcie, czy karta abonencka jest dobrze włożona (chipem w odpowiednią stronę). Przy nowym module odczekajcie do 30 minut na inicjację. Jeśli problem trwa dłużej — zadzwońcie na infolinię operatora. Czasem wystarczy, że operator prześle ponownie uprawnienia na kartę lub moduł.

Obraz „mrozi się" albo dźwięk przerywa. Winny jest zwykle za słaby sygnał z anteny. Sprawdźcie, czy kabel antenowy jest dobrze dokręcony, a sama antena nie zmieniła pozycji (np. po silnym wietrze). W blokach z instalacją zbiorczą bywa, że rozgałęźniki na klatce schodowej tłumią sygnał za mocno — wtedy konieczna jest wizyta instalatora z miernikiem.

Zmiana kanałów trwa kilka sekund. To częsta przypadłość modułów CAM — przełączanie jest wolniejsze niż w dekoderach, szczególnie między stacjami korzystającymi z różnych transponderów. Wynika to z tego, że tuner telewizora musi za każdym razem ponownie dostroić się do innej częstotliwości, a moduł wymienić klucze deszyfrujące. Niestety, nie ma na to rady — to cecha standardowa.